Officieel weblog van de regionale Bomenstichting Fraxinus Excelsior

Welkom op de weblog van Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior. Bomenwerkgroep voor de Hoeksche Waard.

woensdag 11 oktober 2017

Plataan Blaaksedijk flink ouder dan gedacht

Dat is nou weer eens leuk bomennieuws: Deze Oosterse plataan aan de Blaaksedijk hadden we dus te jong ingeschat... Einde september langs geweest en even met de aardige eigenaar gepraat (die gelukkig ook blij is met de prachtige plataan) en het bleek al een behoorlijk boompje te zijn vóór de Watersnood. 

Geen boom dus die in 1954 of 1955 is aangeplant, maar eerder in 1935 of 1936. Een daarmee is deze prachtige plataan met een diameter van rond de 90 cm dus minstens tachtig jaar oud. (Bij het aanplanten is het al een boompje van een jaar of vijf á tien, dus de leeftijd komt uit op bijna 90 jaar.) In principe komt hij dus qua leeftijd nu in aanmerking voor de (landelijke) monumentale status en dit gaan we ook even kortsluiten met de gemeente Binnenmaas. Dit soort bomen verdienen alle mogelijk bescherming, zeker als de eigenaar ook gesteld is op zo'n boom. Dan moeten zoveel mogelijk relevante gegevens worden verzameld, want wie weet hoe een volgende eigenaar tegen zo'n boom aankijkt? Nu weten we niet alleen dat de boom minstens 80 jaar oud is, we weten ook dat hij kerngezond is en regelmatig wordt nagekeken en onderhouden door een erkende boomverzorger.


Weer tientallen slachtoffers iepziekte in 2017

Nu de zomer van 2017 er bijna op zit kan Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior de balans opmaken voor wat betreft de besmettingen van oude(re) en monumentale iepen in de regio. De conclusie is wat betreft de vooroorlogse iepen, bomen aangeplant tussen 1926 en 1935 ronduit dramatisch. Minstens tien, maar zeer waarschijnlijk elf bomen zijn ziek geworden, of al dood en in een enkel geval al geruimd.

Naast deze elf beeldbepalende bomen kwamen er meldingen van zieke iepen uit ondermeer Maasdam, 's-Gravendeel en Puttershoek. Ook langs de N217 en bij de A29 en bij de Westdijk werden zieke bomen gesignaleerd. Helaas zijn begin september alleen de bomen die gemeentelijk eigendom zijn geruimd. De dode en zieke iepen die eigendom zijn van b.v. het waterschap, of die onder beheer vallen van het waterschap en provinciale bomen stonden vele maanden na de meldingen nog kaarsrecht, maar tevens morsdood overeind. Dat gold ook voor een aantal dode, vooroorlogse iepen langs de diverse dijken in de Hoeksche Waard. Het gaat dan om bomen langs o.a. de Oud-Bonaventurasedijk en de Oudendijk. Buitenlandse boomdeskundigen die de foto's van de dode, oude iepen onder ogen kregen reageerden onthutst. Van de vijftig oude iepen die halverwege 2016 nog resteerden is de afgelopen dertien maanden nu ruim een vijfde ziek geworden, of reeds al dood en gekapt. Ondanks dat de Hoeksche Waard een Nationaal Landschap is, is er de afgelopen vijf jaren op geen enkele manier meer werk gemaakt van de bescherming van de oude en oudere iepen. De trieste gevolgen daarvan zijn nu zichtbaar in het landschap. Als het in dit tempo doorgaat zullen de vooroorlogse iepen die nog resteren binnen een jaar of vijf verdwenen zijn. Een verarming voor de Hoeksche Waard, volgens 'Fraxinus Excelsior'. Niet voor niets kwalificeerden deskundigen uit Wales, Groot-Brittannië, België en Schotland en de landelijke Bomenstichting eerder de iepen bij het iepenlaantje te Westmaas en de groepjes oude iepen langs de dijken als 'uniek' en 'heel waardevol'. Van de pakweg zeventig bomen die er toen in 2012 nog stonden resteren er nu nog negendertig, hooguit veertig.



Massaal kappen essen lijkt op paniekvoetbal

Ineens is de 'essentaksterfte' groot nieuws in Nederland en dat kwam afgelopen zomer mede door een plan van Staatsbosbeheer om massaal essen (ziek en mogelijk zieke bomen) te gaan kappen. Volgens Staatsbosbeheer is inmiddels al meer dan 80% van de essen in Nederland ziek. De regionale Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior herkent zich niet in die cijfers en ziet ook niets in het massaal kappen van essen.

Ondertussen heeft men in Nisserwaard al laten weten om de essen, die worden bedreigd door een schimmel, nog niet te gaan kappen. Volgens ondermeer de opzichter van het Hartelpark in Spijkenisse is dit geen oplossing. De Hoeksche Waardse bomenwerkgroep sluit zich daar van harte bij aan. In Nisserwaard gaat men wel de zieke/dode takken van de essen verwijderen. Een veel logischere optie, volgens 'Fraxinus Excelsior'. 'Wij hebben de afgelopen weken zelf onderzoek gedaan naar essen, vooral in de omgeving van 's-Gravendeel, Schenkeldijk, Mookhoek en langs de N217. Er zijn in dat gebied zelfs groepen en groepjes essen waar geen zieke boom tussen staat. Althans, het is nergens zichtbaar aan de bladeren (die snel verdorren, meestal ergens bovenin de kroon) of aan dode takken. Langs de N217 in de buurt van 's-Gravendeel staan meerdere groepjes jonge essen en in die drie groepen, samen zo'n veertig bomen, vonden we maar één zieken boom. Ook het essenbosje bij de Kiltunnel, dat uit vele tientallen essen bestaat, staat er dit jaar prima bij. Bijna geen dor blad te zien. Langs de dijken en op de geluidswal bij 's-Gravendeel staan wel een aantal slechte exemplaren, maar zeker geen 80%, hooguit 30-40% is ziek. Om nu alle essen te gaan kappen is wat ons betreft paniekvoetbal'.

Volgens sommige deskundigen zijn er aanwijzingen dat sommige kweekvormen, zoals de smalbladige essen minder vatbaar zijn voor de schimmelziekte. Het beeld in 's-Gravendeel en naaste omgeving lijkt dit te bevestigen. Een groep smalbladige essen op het vroegere Evides terrein staat er prachtig bij. In de kronen zitten geen dorre bladeren, maar gewoon jong blad. De slechte essen in 's-Gravendeel en langs de N217 waren deels al in mindere conditie en hebben ook niet bepaald een ideale standplaats. 'Wij hopen dat het gezonde verstand gaat zegevieren en dat er versneld gezocht wordt naar oplossingen. Wat ons betreft is dat zoeken naar resistente, of minder vatbare soorten en ook kijken naar remedies. We hebben uiteindelijk ook een middel gevonden tegen de iepziekte en inmiddels lijkt de warmtebehandeling bij zieke kastanjes ook succesvol. Staatsbosbeheer ligt niet voor niets met regelmaat onder vuur van bekende natuurbeschermers, zoals Rob Bijlsma. Men kiest volgens sommigen te snel voor kap en hier lijkt dat ook weer te gebeuren. Wij hopen dat andere regio's het voorbeeld van Nisserwaard volgen', aldus Arie Pieters van 'Fraxinus Excelsior'.


'Fraxinus Excelsior' wil behandeling van beeldbepalende paardenkastanje

De bloedingsziekte heeft de afgelopen vijftien jaar heel wat schade aangericht aan met name witte paardenkastanjes in ons land. Maar er lijkt nu steeds meer licht te verschijnen aan het einde van de tunnel. Omdat er ook in de Hoeksche Waard een aantal oude en monumentale paardenkastanjes staan, heeft Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior de recente ontwikkelingen rond deze ziekte nauwlettend gevolgd.

Ondermeer net buiten de Hoeksche Waard ging de gemeente Dordrecht aan de slag met de zogenaamde 'warmtebehandeling'. Dit gebeurde ondermeer bij enkele zieke, monumentale (witte) paardenkastanjes bij Eetcafé De Wilhelminaboom. Er was al eerder wetenschappelijk aangetoond, in wat men dan een gecontroleerde omgeving noemt, dat deze warmtebehandeling werkt, maar einde vorig jaar bleek dat ook de behandeling van o.a. de zieke kastanjes bij 'De Wilhelminaboom' zijn werk had gedaan. Recent is men van 'Fraxinus Excelsior' zelf wezen kijken, aan de overzijde van de Dordtse Kil, bij de behandelde paardenkastanjes en inderdaad; ze staan er nu weer net zo mooi bij als vijf jaar geleden, voordat ze ziek werden.

Beeldbepalende paardenkastanje behandelen
Gelukkig is de 130 jaar oude, monumentale paardenkastanje aan het Dokter van der Bijlplein in 's-Gravendeel nog steeds gevrijwaard van de bloedingsziekte, maar dit geldt niet voor één van de grootste, beeldbepalende paardenkastanjes in Maasdam, die nog niet de monumentale status heeft. Een kleine tien jaar geleden werd bij deze boom de ziekte vastgesteld, maar elke keer blijkt deze boom zich weer 'op te kunnen richten' en dus blijft hij nog steeds stand houden. Deze zomer staat hij er zelfs weer wat beter bij dan verleden jaar. Nu duidelijk is dat de warmtebehandeling ook in de praktijk succesvol is heeft 'Fraxinus Excelsior' bij de gemeente Binnenmaas het verzoek neergelegd om deze boom, tenslotte één van de grootste paardenkastanjes van de gemeente, ook te behandelen. Gelet op de huidige conditie van de boom en de nu bekende onderzoeksgegevens is dit nog goed mogelijk. Naar de mening van 'Fraxinus Excelsior' is deze boom altijd al een aanwinst geweest voor het Nationale Landschap H.W. en dit kan nu ook zo blijven.

zaterdag 3 juni 2017

Meer oude iepen ziek dan gedacht

Dit voorjaar werd helaas pijnlijk duidelijk dat er nog meer oude, Hollandse iepen ziek zijn dan eerder (einde 2016) werd gedacht door ondergetekende en onze bomenwerkgroep. Ondermeer aan de Oud-Bonaventurasedijk zullen er binnenkort twee worden gerooid.

Bij de Mariënhoeve bij Westmaas werd vorig jaar nog gedacht en gehoopt dat het daar mogelijk bij vier zieke/dode iepen zou blijven, maar inmiddels is duidelijk dat vijf bomen ziek zijn en dat er ééntje een twijfelgeval is. Het lijkt er echter sterk op dat ook deze boom is aangetast en dat wil zeggen dat er van deze negen unieke, monumentale iepen straks nog maar drie gezond en wel overeind staan. Langs de dijken zullen er minimaal drie vooroorlogse iepen sneuvelen en dan moeten we heel de zomerperiode nog krijgen.... Het resultaat van een compleet falende overheid, die in de vorm van de Commissie Hoeksche Waard alle adviezen in de wind sloeg en zelfs doof was voor de inbreng van diverse buitenlandse deskundigen, die met name de negen bomen die samen nog het iepenlaantje vormden destijds (2012) unaniem uniek vonden. Het heeft allemaal niet mogen baten. In de Hoeksche Waard was het teveel gevraagd om met behulp van injecties een kleine zestig unieke, oude iepen in stand te houden. Weet u hoeveel iepen in en rond Den Haag jaarlijks injecties krijgen tegen de iepenziekte? Negenduizend! Het leven is keuzes maken, zullen we maar zeggen...

woensdag 12 april 2017

Monumentale platanen blijven staan in centrum 's-Gravendeel

Deze week werden dan de plannen voor het centrum van 's-Gravendeel bekend. Er waren al veel eerder 'studies', maar met wat nu op papier staat lijken alle betrokken partijen te kunnen leven. 

En dat wil dus ook zeggen dat wij als bomenwerkgroep ermee akkoord kunnen gaan, omdat uiteraard alle monumentale platanen (de hele groep voor de Hervormde Kerk) in deze versie van de plannen blijft staan. En zo hoort het natuurlijk ook! Zover onze info nu reikt blijven verder ook de beeldbepalende esdoorns (een duo) op 'de kop' van de Kreek staan. Het lijkt dus gelukkig een eind goed, al goed verhaal te zijn. Ondanks dat de eerste geluiden na de studies van een jaar geleden er toen nog op leken te wijzen dat de platanen 'in de weg stonden'. Maar uiteindelijk is het plan, zoals dat nu op tafel komt, inclusief deze groep monumentale bomen. (Officieel monumentaal sinds 2002.)

vrijdag 24 maart 2017

Boomfeestdag 2017 werd ook in de Hoeksche Waard uitgebreid gevierd

De Nationale Boomfeestdag 2017 had dit jaar, mede i.v.m. de verkiezingen voor de Tweede Kamer en de voorjaarsvakantie een afwijkende datum. Maar dat maakte het jaar niet minder feestelijk voor de organisatie, want dit jaar bestaat de Boomfeestdag namelijk 60 jaar. En ook de Hoeksche Waard zette haar beste beentje voort. Voor het eerst sinds vijf jaar deden bijna alle gemeenten in de regio weer mee. Er werden jonge bomen geplant in Strijen, Korendijk, Binnenmaas en Cromstrijen.

De regionale Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior, die zich al vanaf begin (2003) heeft ingezet voor de promotie van de Boomfeestdag in de Hoeksche Waard, was uiteraard blij dat het jubileumjaar ook in de regio zo enthousiast werd opgepakt. 'Veel mensen kennen ons vooral van onze inzet voor oude bomen, maar zonder jonge bomen uiteraard geen oude bomen. Je moet natuurlijk ook wat dat betreft vooruit blijven kijken', aldus coördinator Arie Pieters. De Boomfeestdag van 1957 was eigenlijk de allereerste klimaatmaatregel in Europa. Staatsbosbeheer organiseerde de Boomfeestdag in 1957 voor het eerst, als reactie op de oproep van VN-secretaris Dag Hammerskjöld om bomen te planten met én voor de nieuwe generatie. Deze oproep, en de daaruit voortvloeiende oprichting van de Boomfeestdag, was feitelijk de allereerste maatregel voor een beter klimaat en heeft inmiddels geleid tot het aanplanten van ruim 10 miljoen bomen. 'Aandacht voor het klimaat is meer dan actueel', zegt Peter Derksen, directeur Stichting Nationale Boomfeestdag, hierover. 'We blijven daarom doorgaan om kinderen actief te betrekken bij klimaatvraagstukken en relevante oplossingen, zoals het planten van bomen. Want inzetten voor een beter klimaat doe je samen met de nieuwe generatie. Zo leren zij dat zij zelf in belangrijke mate een bijdrage leveren aan hun eigen toekomst en die van ons klimaat. We zijn er trots op dat jaarlijks 110.000 kinderen zich weer inzetten voor het klimaat door zeker 200.000 bomen en struiken (90 voetbalvelden!) in 300 gemeenten te planten.' In de Hoeksche Waard gingen afgelopen woensdag 22 maart tientallen jonge bomen de grond in, ondermeer in Strijen (hier werden maar liefst 20 bomen aangeplant), Westmaas, Zuid-Beijerland en Numansdorp.