Officieel weblog van de regionale Bomenstichting Fraxinus Excelsior

Welkom op de weblog van Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior. Bomenwerkgroep voor de Hoeksche Waard.

dinsdag 16 december 2014

Extra ogen en oren blijven nodig om bomen te beschermen

Het was dit jaar in meerdere opzichten een positief jaar voor de regionale, Hoeksche Waardse Bomenstichting Fraxinus Excelsior. Nog nooit kreeg men zoveel nuttige en interessante tips over oude, opvallende en zeldzame bomen binnen als in 2014. Uiteraard is men erg blij met al die 'extra ogen en oren', die de moeite namen om informatie en tips door te geven.

Een groot deel van die tips resulteerde vervolgens in nominaties voor de bomenlijsten van diverse gemeenten in de Hoeksche Waard. Ook werd aan de Dromweg nabij Zuid-Beijerland de op één na dikste boom (een schietwilg) van de regio ontdekt. De regionale bomenstichting ging dit jaar zelf op zoek naar bomen die al wel bekend waren, maar die door hun opvallende locatie alles in zich hebben om op termijn uit te kunnen groeien tot landelijk erkende, monumentale bomen. Dergelijke bomen zijn nu nog te jong om daarvoor in aanmerking te komen (vaak zijn ze tussen de 40-70 jaar), maar ze staan wel op een locatie waar ze in principe zonder problemen nog veel ouder kunnen worden. 'Fraxinus Excelsior' is er daarom een warm voorstander van dat dergelijke bomen nu alvast dezelfde bescherming krijgen als monumentale bomen. D.w.z. dat ze alleen nog gekapt mogen worden als ze dood zijn, zeer ernstig ziek of zo zwaar beschadigd door b.v. storm of blikseminslag dat ze een direct gevaar opleveren voor voorbijgangers. Dit jaar bleek ook dat vrijwel alle verleden jaar aangeplante 'Koningsbomen' het goed lijken te doen. 'Fraxinus Excelsior' hoopt dan ook dat deze herdenkingslinden er nog heel lang zullen staan.

Verder als 'werkgroep'
Vanaf 2015 gaat de regionale Bomenstichting overigens verder door het leven als 'Werkgroep' Fraxinus Excelsior. Dit heeft puur een praktische reden. Doordat er geen nieuwe bestuurders gevonden werden, was er in de praktijk dit jaar maar één bestuurder overgebleven. Ook haakten de trouwe, vaste sponsoren af door de crisis. Voor de werkzaamheden van de boombeschermers maakt dit verder niet uit volgens Arie Pieters, nu nog heel even voorzitter, vanaf 1 januari 2015 coördinator: 'Vrijwel alle uitvoerende werkzaamheden van de stichting werden nu in de praktijk al door twee mensen gedaan. Daarnaast gaan ook twee contactpersonen door. Ik ben zelf ook nog steeds lid én contactpersoon van de landelijke Bomenstichting, dus die banden gaan we straks iets nauwer aanhalen in 2015. Ook willen we vanaf 2015 vaker studenten die 'groene opleidingen' volgen inschakelen bij projecten of bij onderzoek. Daarnaast zijn we erg blij met het groeiende aantal tips vanuit de bevolking. Dat blijft hard nodig, ook in de toekomst, want om bomen te kunnen beschermen is 'elk extra paar ogen en oren' welkom'.


dinsdag 4 november 2014

Nieuw ontdekte 'dikke' wilg op één na dikste boom

Nog steeds komen er bij de regionale Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior tips binnen over hele dikke bomen. Zo werd een goede twee jaar geleden een schietwilg ontdekt in buurtschap Vuurbaken, die een omtrek van bijna 6 meter bleek te hebben. En afgelopen weekend werd opnieuw een 'dikke' schietwilg ontdekt.

In dit geval ging het om een wilg aan de Dromweg in de buurt van Zuid-Beijerland. De nieuwe eigenaren van het stuk grond waar de boom staat was het meteen al opgevallen dat dit een opmerkelijk dikke boom was, mede omdat drie volwassen mensen hem met hun armen niet konden 'omspannen'. En dus werd 'Fraxinus Excelsior' op de hoogte gesteld van de opvallende, dikke wilg. Afgelopen weekend werd de boom op een hoogte van 1.20 meter 'officieel' opgemeten met behulp van een meetlint. De wilg bleek exact 5.55 meter in omtrek te zijn. Daarmee komt hij in de top 10 van 'dikke bomen' in de Hoeksche Waard op een tweede plaats terecht, net achter de wilg in Vuurbaken en net voor een monumentale bruine beuk in Klaaswaal.

Blij met oude boom
Gelukkig bleken de nieuwe eigenaren blij te zijn met de oude wilg en de dikke boom kan dus veilig blijven staan aan de Dromweg bij Zuid-Beijerland. Ook het overige groen in het gebied blijft onder de nieuwe eigenaren grotendeels staan. En in overleg met HWL (Hoekschewaards Landschap) zal onderzoek worden gedaan naar een zo natuurvriendelijk beheer. 'Fraxinus Excelsior' is uiteraard ook blij met zulke boomeigenaren. 'Gelukkig komen we in onze regio nog regelmatig mensen tegen, die de waarde van een oude boom inzien. De wilg aan de Dromweg is vermoedelijk minimaal 80 jaar oud, maar kan ook nog wat ouder zijn. Voor ons is het enerzijds leuk dat we weer een nieuwe boom in de top 10 kunnen 'verwelkomen', maar uiteraard zijn ook de natuurwaarden van zulke oude bomen belangrijk', aldus Arie Pieters, coördinator van Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior.

Nieuwe borden voor Millennium-bomen

Dinsdagochtend 14 oktober 2014 werden bij de beide 'Millennium bomen', in de polder tussen Mookhoek en 's-Gravendeel, twee gloednieuwe aanduidingsborden geplaatst door het Hoekschewaards Landschap en Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior.

De twee jonge (winter)linden markeerden in het jaar 2000 de eeuwwisseling en zijn destijds aangeplant door o.a. de burgemeesters van Strijen, Binnenmaas en 's-Gravendeel (toen nog een zelfstandige gemeente). Jammer genoeg zijn de oorspronkelijke bordjes alweer een jaar of acht spoorloos, vermoedelijk per ongeluk 'weggemaaid', omdat ze vrijwel onzichtbaar waren tussen het hoge gras. (De bordjes waren slechts 20 cm. hoog en het gras groeide daar omheen regelmatig een stuk hoger.) Mede naar aanleiding van een persbericht over de verdwenen bordjes reageerde al snel de firma Biesheuvel Graveertechniek uit Strijen. Biesheuvel Graveertechniek heeft als sponsor nu twee fraaie nieuwe bordjes vervaardigd, die bovendien een stuk groter zijn dan de oude én die ook aanzienlijk beter zichtbaar zijn. Uiteraard is 'Fraxinus Excelsior' heel blij met de sponsoring van de firma Biesheuvel. De twee linden kunnen tenslotte op termijn uitgroeien tot prachtige 'landmarks' in de polder en mits ze gezond blijven kunnen ze mogelijk nog enkele eeuwen op die locatie staan. (Linden kunnen heel oud worden.) Nu weten straks ook wandelaars, fietsers en andere voorbijgangers weer waarom dit duo is aangeplant.



donderdag 2 oktober 2014

Linde Heinenoord één van de oudste in regio

Opnieuw is de regionale Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior erin geslaagd om de leeftijd van een markante boom met de hulp van het publiek flink bij te stellen. Ditmaal brachten oude ansichtkaarten van Heinenoord (Dorpsstraat) aan het licht dat een opvallende linde daar zeker 40 jaar ouder is dan eerst gedacht.

De boom staat in de achtertuin van een bijzonder markant herenhuis. Hij was al wel bekend bij de gemeente Binnenmaas, maar tot nu toe dacht vrijwel iedereen die de boom bekeken en onderzocht had dat hij vermoedelijk in de jaren twintig, of dertig van de vorige eeuw was aangeplant. Misschien zelfs wel in de tweede helft van de jaren veertig. De boom zou dan met 80-85 nog steeds een behoorlijke leeftijd hebben gehad, maar inmiddels is duidelijk geworden dat die schattingen allemaal naar de prullenbak kunnen worden verwezen. Deze zomer dook de boom namelijk op, op oude ansichtkaarten van Heinenoord. Op één van deze kaarten, die dateren uit de periode tussen 1920-1930 is de boom al goed zichtbaar. Bovendien is duidelijk dat hij op één specifieke ansichtkaart (hoogstens) maar enkele meters lager is als nu in 2014. En aangezien linden niet de snelste 'groeiers' zijn moet de boom rond 1925 al minimaal enkele tientallen jaren oud zijn geweest.

Eén van de oudste linden
Gelukkig bood het historische woonhuis, waar de tuin bij hoort, uitkomst om een betere datering te doen. In de zijmuur zit namelijk een 'officiële eerste steen' ingemetseld, die als jaartal 1879 heeft. Het monumentale pand is dus gebouwd in de jaren 1879-1880. Zeer waarschijnlijk is men vrij snel na het gereed komen van het huis ook begonnen met de aanleg van de tuin. De linde is dan ergens in de jaren 1881-1883 geplant. Op het moment van planten is zo'n jonge linde dan tussen de 5-10 jaar oud. Hiermee komt de leeftijd van de Heinenoords linde op rond de 135 jaar. Het is nu meteen één van de oudste solitaire linden in de regio en mogelijk de oudste in de gemeente Binnenmaas. Een andere bekende, reeds monumentale linde in buurtschap Mookhoek is b.v. 'slechts' rond de 115-120 jaar oud.

zondag 31 augustus 2014

Van stichting naar bomenwerkgroep

Vanaf 1 januari 2015 gaat Bomenstichting Fraxinus Excelsior officieel verder als 'Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior'. Heeft dat veel invloed op de werkzaamheden? In de praktijk eigenlijk totaal niet. Het beschermen van oude, beeldbepalende en monumentale bomen, het zoeken naar potentieel monumentale bomen; dit gaat allemaal gewoon door.

De reden waarom de stichting opgeheven wordt is vooral een praktische. Helaas is het niet gelukt om een goede en betrokken (nieuwe) penningmeester te vinden. Bestuurders vinden is trouwens (helaas) een probleem wat steeds vaker voor lijkt te komen bij verenigingen en stichtingen. Ook een groot deel van de aangesloten vrijwilligers (contactpersonen) was in de praktijk niet meer betrokken bij werkzaamheden. Zodoende moesten alle projecten in 2013 en het lopende jaar, waar de stichting direct of zijdelings bij betrokken was, uitgevoerd worden door twee personen en van de zeven contactpersonen was er slechts nog eentje overgebleven die regelmatig van zich liet horen. Helaas ook een probleem wat zich al voordeed met eerdere vrijwilligers. Men begint, mag men aannemen, met goede bedoelingen, maar na enkele jaren geeft men de pijp alweer aan Maarten.


Als alle werkzaamheden toch door enkele mensen worden uitgevoerd heeft het verder geen zin om daarvoor een hele stichting of vereniging op te tuigen, compleet met alle kosten en  'rompslomp' die dit met zich meebrengt. De (op papier nog aanwezige) vrijwilligers zijn inmiddels bedankt voor hun diensten. Projecten gaan we in de toekomst ook nog steeds aanpakken, maar we hopen dit te kunnen doen met projectsponsoring door bedrijven. Een eerste begin hiermee is reeds gemaakt met de nieuwe aanduidingsbordjes voor de zgn. 'Millenniumbomen' in de polder Nieuw-Bonaventura. Een Strijens bedrijf gaat hiervoor zorg dragen. Ook wil 'Fraxinus Excelsior' in de toekomst onderzoeken of men bij bepaalde projecten de hulp in kan roepen van studenten/scholieren, die 'groene opleidingen' volgen. Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior is dus springlevend en blijft zich voor 100% inzetten voor de oude en beeldbepalende bomen in de Hoeksche Waard.

vrijdag 25 juli 2014

'Boom-talenten' in 's-Gravendeel

In 's-Gravendeel staan heel wat bomen die in aanmerking komen voor de titel van 'boom-talent'. Simpel gezegd bomen die door hun uiterlijk en vooral standplaats op termijn uit kunnen groeien tot echte monumentale bomen, die al vanaf een afstand zichtbaar zijn.

Eén van die bomen is een schietwilg die staat aan de Bevershoekstraat, niet ver van de Dordtse Kil. Een nu al behoorlijk imposante boom van vermoedelijk rond de 40-45 jaar oud. Een goede honderd meter verder staat (ook al op een prominente plek) een iets jongere Canadese populier. Deze prachtige populier van rond de 35 jaar is nu al vanuit de verte zichtbaar. Ook vanaf het water van de Dordtse Kil. Als deze boom in alle rust in het grasperk/plantsoen kan blijven staan zal hij over pakweg 30-40 jaar zijn uitgegroeid tot een echte reus, die men bij helder weer al vanaf ver kan zien staan. Tussen deze twee beeldbepalende bomen in is nog een plantsoen met o.a. een hele mooie jonge linde en een ongeveer even oude treurwilg. Deze beide bomen van rond de 30 jaar staan ook op een locatie waar ze hopelijk in alle rust door kunnen groeien tot monumentale bomen. Zo staan in een relatief klein gebied in 's-Gravendeel al zeker vier bomen die hopelijk over een goede veertig jaar 'het stempel' van landelijk erkende, monumentale boom kunnen krijgen. Bomen beschermen is meer dan alleen goed letten op de 'bekende oudjes', maar ook rondkijken naar die bomen die de mogelijkheid hebben om zelf later ook 'monumentaal' kunnen worden.



maandag 2 juni 2014

'Pracht-plantsoenen' met beschermde bomen

Het gebeurt in Nederland nog regelmatig dat bij de renovatie van een wijk ook de plantsoenen letterlijk op de schop gaan. En soms verdwijnen die oude plantsoenen zelfs, waarna er na de nieuwbouw weer nieuwe worden aangelegd. De regionale Bomenstichting 'Fraxinus Excelsior' hoopt dat dit beeld in de toekomst grotendeels tot het verleden gaat behoren.

In de Oranjewijk in Klaaswaal is wat dit betreft een mooi voorbeeld te vinden. Daar werden de paardenkastanjes 'ingepakt' door HW Wonen met een houten 'harnas' om ze te beschermen tijdens de werkzaam- heden en ze konden na de nieuwbouw gewoon weer onderdeel uit blijven maken van het oorspronkelijke plantsoen. De Hoeksche Waardse bomenstichting zou een dergelijk principe liefst overal toe willen passen. Zeker als er in een plantsoen bomen staan die normaliter een lange levensduur hebben. Men kan dan b.v. denken aan beuken, eiken, kastanjes, Atlas ceders, platanen, linden, essen en esdoorns. Zeker de beuken, platanen, eiken, linden en ceders kunnen mits gezond zeker twee, drie eeuwen of ouder worden. Dergelijke boomsoorten werden regelmatig aangeplant in plantsoenen in de toenmalige nieuwbouwwijken in de jaren vijftig, zestig, en zeventig. Als zulke bomen nu worden gekapt dan zijn ze nog niet eens op een derde, vierde van hun natuurlijke levensduur.

'Monumentale bomen als blikvanger'
Wat betreft de bomenstichting wordt er bij sloop en nieuwbouw in oudere wijken eerst een inventarisatie gemaakt van welke bomen er in de plantsoenen aanwezig zijn. Zijn dit de eerder genoemde soorten en betreft het gezonde bomen, die mogelijk uit kunnen groeien tot monumentale bomen van 80 jaar en ouder dan zou het plantsoen in stand moeten worden gehouden. Het heeft volgens de bomenstichting in alle opzichten voordelen om dit te doen. Grotere en oudere bomen leveren een aanzienlijke bijdrage aan goede luchtkwaliteit, ze hebben een wetenschappelijk bewezen positief effect op de leefbaarheid in een straat/wijk en geven 's zomers schaduw, zodat men ook op warme dagen in 't plantsoen kan gaan zitten. En als zulke bomen inderdaad 'monumentaal' worden zijn ze ook nog eens een mooie blikvanger in een gerenoveerde wijk. En los daarvan bespaart men aanzienlijk op de kosten: Men hoeft immers geen groot formaat bomen te laten kappen en ook de aanleg en inrichting van een nieuw plantsoen kan grotendeels achterwege blijven. Hoogstens resteert de aanplant van wat nieuwe struiken en eventueel banken en speeltoestellen.


woensdag 23 april 2014

Unieke berk in 's-Gravendeel

De Hoeksche Waard heeft er weer een nieuwe 'boom-kampioen' bij. Nu is dat natuurlijk feitelijk eigenlijk onjuist, want de bewuste boom stond er al bijna 90 jaar, maar sinds kort weten we dat hij in 1921 is aangeplant; de oude berk aan de Boendersweg in 's-Gravendeel.

En dat maakt deze, gelukkig nog steeds gezonde ruwe berk, ineens bijzonder. Want zelfs als hij op het moment van planten een boompje van zeven, acht jaar was, dan nog is de berk op dit moment zeker honderd jaar oud... En voor een ruwe berk is dat best een hele prestatie. Uiteraard vinden wij als bomenstichting het heel leuk dat 'we' er weer zo'n unieke boom bij hebben in onze regio en dus hebben we een verzoek de deur uit gedaan richting de gemeente Binnenmaas om hem de hoogste graad van bescherming te geven. 


'Duimen' voor oude iepen

Langs diverse dijken in de Hoeksche Waard staan nog prachtige, vooroorlogse Hollandse iepen. En bij de historische Mariënhoeve te Westmaas staat nog het restant van wat ooit een unieke 'iepenlaan' was. De negen resterende bomen daar staan inmiddels sinds 2005 op de landelijke lijst van Monumentale bomen. Jarenlang kregen al deze iepen hun jaarlijkse injecties tegen de iepenziekte, maar met ingang van 2012 is dit gestopt.

Het wordt voor liefhebbers van bomen/groen en de natuur in de Hoeksche Waard daarom weer in spanning afwachten hoeveel oude iepen dit jaar zullen overleven. Het jaar 2012 werd meteen een 'dramatisch' jaar voor de (oudere) iepen in de regio. Maar liefst 32 bomen raakten besmet, waarvan er zeven in 's-Gravendeel stonden. Ook zes vooroorlogse bomen legden 'het loodje' in dat jaar, waardoor het aantal van deze unieke oude bomen in de regio inmiddels gedaald is tot iets meer dan vijftig. De iepenziekte is een uiterst besmettelijke ziekte, die vooral oude, Hollandse iepen kan treffen. De ziekte wordt overgebracht door de iepenspintkever. Deze kever brengt schimmelsporen over van boom tot boom en als deze schimmel eenmaal in de boom zit is die ten dode opgeschreven. De injecties tegen deze ziekte geven over het algemeen 80 á 85% bescherming. Groenbeheer Hoeksche Waard heeft echter geen middelen meer om er voor te zorgen dat de jaarlijkse injectierondes worden uitgevoerd.

Buitenlandse bomenkenners waarderen unieke iepen
Het afgelopen jaar zijn er gelukkig nauwelijks iepen ziek geworden. In elk geval geen oude bomen. Bomenstichting Fraxinus Excelsior gaat er echter vanuit dat dit mede te maken had met het extreme voorjaar van 2013; eerst erg nat, met veel sneeuw en regen en daarna lang heel koud. Mogelijk heeft dit ook nadelig uitgepakt voor de overlevingskansen van de iepenspintkever. Dat er in 2013 slechts een enkele boom ziek werd is geen garantie dat het nu weer goed gaat. Hoe zeldzaam groepjes Hollandse iepen van tussen de 90-110 jaar zijn blijkt inmiddels ook uit de reacties van diverse buitenlandse bomenkenners, die foto's van de bomen onder ogen hebben gekregen, of ze in het echt hebben gezien. Deskundigen uit o.a. Engeland, Wales en België vinden de oude Hoeksche Waardse iepen schitterend. 'Fraxinus Excelsior' hoopt dat in de nabije toekomst alsnog besloten zal worden om deze unieke bomen weer meer bescherming te geven d.m.v. de jaarlijkse injecties. Ze zijn tenslotte een waardevol onderdeel van het Nationale Landschap. Tot die tijd wordt het 'duimen', (of 'nagelbijten') en afwachten hoeveel er in 2014 overleven.


zondag 16 maart 2014

Nieuwe iepen in Strijen dankzij gift

Dankzij een gift van Overwater Grondbeleid Adviesbureau werden donderdag 13 maartvijf nieuwe iepen geplant langs de Randweg in Strijen. Tijdens de opening van de Randweg, in december 2012, overhandigde bureau Overwater aan de gemeente Strijen een bedrag van 1000 euro. Met de bedoeling daarvan bomen aan te schaffen

Donderdagmiddag 13 maart plantte mevrouw Diana Frikkee, van Overwater Grondbeleid Adviesbureau,  samen met wethouder Wilko van Tilborg vijf iepen bij de rotonde aan de Schelpweg. Overigens worden later  nog eens elf iepen door de gemeente geplant langs de Schelpweg. Dit ter compensatie van de twee jaar geleden gekapte, grotendeels zieke populieren. Adviesbureau Overwater, dat dit jaar 210 jaar bestaat, regelde voor de gemeente destijds de grondzaken ten behoeve van het vrijmaken van het tracé voor de Randweg. Ter compensatie voor de ingeleverde landbouwgronden vond het kantoor dat zij hiervoor iets duurzaams terug moest doen. In overleg met de gemeente ontstond toen het idee bomen te planten. De keuze viel op de iep, omdat vele de afgelopen jaren geveld zijn door de Iepenziekte. Door het planten van meer resistente iepen komt dit het bomen bestand in de gemeente weer ten goede. Uiteraard vinden wij dit als bomenstichting ook een prima actie.



vrijdag 14 maart 2014

Foto-impressie Boomfeestdag 2014

Zeker als het weer mee wil werken levert de Nationale Boomfeestdag altijd leuke fotoseries op. Dit jaar was daarop geen uitzondering. Enthousiaste kinderen ook! Een paar van de leukste/mooiste foto's hebben we hier geplaatst.


De kleine 'reus' van meer dan 100 jaar

Je zou het op het eerste gezicht niet zeggen, want hij ziet er nog prima uit en echt opvallend qua formaat is hij ook niet. Maar toch is de kleine treur- of prieelberk bij de monumentale hoeve Oost-Leeuwenstein in Heinenoord meer dan een eeuw oud.

Sterker nog, het kranige boompje is zeker rond de 115 jaar oud. Hij blijkt al voor te komen op foto's van de oude boerderij uit 1914. Foto's dus die nu precies honderd jaar oud zijn. Voor de regionale bomenstichting komt de 'ontdekking' niet als een verrassing. Van meerdere personen (waaronder twee oudere inwoners van Heinenoord) had men een kleine tien jaar geleden (2005) al informatie gehad over de hoge leeftijd van de prieelberk. Helaas lukte het destijds niet om de diverse 'deskundigen' te overtuigen van indrukwekkende leeftijd van de kleine boom. Dat kwam ook mede omdat er toen alleen foto's uit de jaren zestig en zeventig voorgelegd konden worden. Nu blijkt dus dat o.a. de toenmalige deskundige van de landelijke Bomenstichting er naast zat in dit geval.

Verhalen ouderen heel belangrijk
Voor regionale Bomenstichting Fraxinus Excelsior nog maar eens een bewijs dat je bij het onderzoek naar de leeftijd van (oude) bomen altijd 'verhalen' van mensen uit de buurt 'mee moet nemen'. En zeker ook serieus moet oppakken. 'Fraxinus Excelsior' heeft inmiddels aan de gemeente Binnenmaas gevraagd om de oude treur/prieelberk nu de hoogste graad van bescherming te geven. Het is tenslotte een boom van rond de 115 jaar oud. En dat is zeker voor een berk best bijzonder! Al eerder kon de leeftijd van beeldbepalende bomen in de Hoeksche Waard flink worden bijgesteld dankzij gegevens die werden aangeleverd door inwoners van de regio. Zo werd drie jaar gelden duidelijk dat de vijf oude leilinden bij de vroegere Posthoorn in Puttershoek niet in 1920, maar zeer waarschijnlijk rond 1850 zijn aangeplant.

Boomfeestdag 2014: kiezen voor bomen!


Verleden jaar was het slechts twee graden boven nul en kwamen er regelmatig natte sneeuwbuien voorbij. Hoe anders was het dit jaar tijdens de Nationale Boomfeestdag in de Hoeksche Waard: Een stralende lentezon en 's morgens vroeg al bijna elf graden. Ondermeer in Strijen en Binnenmaas (Heinenoord) ging de plaatselijke schooljeugd op pad om bomen te planten.

In 2014 worden op woensdag 19 maart de gemeenteraadsverkiezingen gehouden in plaats van de eerder geplande datum: 5 maart 2014. Dit is op de derde woensdag in maart en dus traditioneel ook de dag van de Nationale Boomfeestdag. Vanwege de verkiezingen is de Boomfeestdag een week vervroegd, zodat op ludieke wijze bij de lokale overheid aandacht kan worden gevraagd voor bomen/Boomfeestdag in het gemeentelijk groenbeleid en op de jaarlijkse gemeentebegroting. Binnenmaas vierde Boomfeestdag ditmaal in Heinenoord. Om 10.00 gingen de leerlingen van OBS Het Anker en CBS De Regenboog samen met wethouder Joosten aan de slag. Er werden pal naast de school vier al flink uit de kluiten gewassen bomen geplant; twee walnoten en twee platanen. Vorig jaar sneuvelden tijdens een storm de oude wilgen, die bij het schoolplein stonden. Nu werden er dus walnoten en platanen geplant, omdat die een eindje verderop ook langs de dijk staan. 

Achttien bomen in StrijenOok in Strijen werd stevig werk gemaakt van de Boomfeestdag. In de omgeving van de Achterstraat en bij de Julianastraat, waar recent nieuwbouw werd gerealiseerd, werden achttien bomen geplant. De leerlingen van CBS Het Spui gingen daar samen met o.a. wethouder Van Tilborg aan de slag om bomen te planten. Met de nieuwe bomen moet dit deel van Strijen ook weer een stuk groener worden. De Boomfeestdag wordt dit jaar voor de 58ste keer gevierd in Nederland. Doelstelling van de Stichting Nationale Boomfeestdag is kinderen op een fantasievolle en aansprekende wijze kennis, inzicht en begrip voor bomen bijbrengen. Dit gebeurt door ze te leren dat bomen een belangrijk onderdeel zijn van een duurzame leefomgeving en door ze te laten inzien dat ze zélf een bijdrage kunnen en moeten leveren aan een groene, leefbare en duurzame wereld. Jaarlijks doen inmiddels zo’n 115.000 kinderen mee aan de Boomfeestdag in bijna 80% van de gemeenten. Zij planten ruim 200.000 bomen oftewel 80 voetbalvelden.

dinsdag 25 februari 2014

De wilg op het Kerkplein

De tweede 'kampioensboom' die wij hier dit jaar even in het zonnetje zetten is de reusachtige schietwilg op het Kerkplein in Puttershoek. In meerdere opzichten een bijzondere boom. Het is de oudste en grootste schietwilg in de Hoeksche Waard en met zijn leeftijd van inmiddels zo'n 130 jaar is hij zelfs één van de oudste wilgen in Nederland. Aangeplant in 1888 heeft hij dus al twee eeuwwisselingen meegemaakt. En na een 'snoeibeurt' zo'n dikke twee jaar geleden kan de imposante wilg er hopelijk nog een aantal decennia tegen. Deze boom is het levende bewijs dat schietwilgen veel ouder kunnen worden dan pakweg 30 jaar. De term 'kaprijp', die soms weleens gebruikt wordt door 'deskundigen' die van een wilg af willen, is dus flink aan 'inflatie' onderhevig. Zeker als we naar de reus in Puttershoek kijken... In elk geval is wel duidelijk dat de schietwilgen die zo'n honderd jaar geleden werden aangeplant absoluut geen bomen waren (zijn) die na een jaartje of dertig al 'gevaarlijk', of 'zwak' werden. Tijdens de laatste maanden van 2013 heeft de bijna 130-jarige zonder noemenswaardige schade drie stormen in een paar maanden tijd overleefd. Nog maar eens een bewijs voor de levenskracht van deze taaie wilg. Ook qua omtrek is de Puttershoekse schietwilg inmiddels indrukwekkend. Hij meet bijna vijf meter. Uiteraard heeft hij al enkele decennia de monumentale status. Op naar de 150 jaar...!

dinsdag 4 februari 2014

Speurtocht naar het verleden

Het is altijd leuk en vooral ook erg interessant om naspeuringen te verrichten naar de leeftijd van oude bomen. Vaak zijn de meningen nogal verdeeld en sommige deskundigen zijn soms nogal 'conservatief' waar het schattingen van de leeftijd betreft. Na het nodige speurwerk en onderzoek blijkt zo'n onderzochte boom dan soms flink wat ouder dan eerst gedacht. Op dit moment ben ik bezig om voor onze regionale bomenstichting de bomen op het oude kerkhof van 's-Gravendeel onder loep te nemen. Van de prachtige rode beuk weten we vrijwel zeker dat hij in 1928 is aangeplant. Omtrek, structuur van de schors bevestigen dit allemaal. De taxusbomen vlakbij de ingang hebben we kunnen vergelijken met twee monumentale taxussen in Klaaswaal, waarvan bekend is dat ze inmiddels 140 jaar oud zijn. Zodoende kunnen wij de taxusbomen in 's-Gravendeel nu schatten op ergens tussen de 100-90 jaar oud. Naast de oorlogsgraven staan twee fraaie oude treurberken, die inmiddels ook alweer rond de 65 jaar oud zijn.

Ook heel interessant zijn de twee grote coniferen op het oude kerkhof van 's-Gravendeel. Afgelopen weken hebben we deze eens beter bekeken en schattingen van 40-50 jaar kunnen nu wel definitief de prullenbak in. Het is gezien de omtrek van de stammen en de diepe groeven in de schors zo goed als uitgesloten dat dit opvallende duo is aangeplant in de periode 1975/1985. Een hele sterke aanwijzing voor de gevorderde leeftijd was dat één van de twee inmiddels een deel van het hekwerkje, dat rondom de bomen en het graf waar ze bij horen staat heeft 'opgeslokt'... Sterker nog, Nadat de spijl van het hek was 'opgenomen' in de voet van de boom, is deze daar inmiddels alweer zo'n twintig cm voorbij gegroeid. De foto spreekt boekdelen. Al deze gegevens bij elkaar opgeteld en dan ook nog rekening houdend met het feit dat dit echt geen super snelle 'groeiers' zijn schatten wij de twee coniferen minimaal op rond de 70 jaar. In dat geval zijn ze mogelijk na de Tweede Wereldoorlog aangeplant, omdat men in die periode ook de begraafplaats weer op heeft willen knappen. Tweede mogelijkheid is dat ze nog een jaar of dertig ouder zijn en richting de honderd jaar gaan. Hoe dan ook; een uniek duo.

donderdag 16 januari 2014

De 'zwarte' van Sint Anthoniepolder staat pal

Ondanks zijn gevorderde leeftijd valt er niet te spotten met de 'zwarte' van Sint Anthoniepolder. Wie terugdenkt aan vooroorlogse jaren, toen heel wat mensen in de Hoeksche Waard met een bijnaam door het leven gingen, zou denken dat het bij de 'zwarte' van Sint Anthoniepolder om een persoon gaat. Misschien wel zo'n type waar je beter geen ruzie mee kan krijgen...

Maar dat is niet het geval. De 'zwarte' van Sint Anthoniepolder is een imposante, oude zwarte populier, die in 2007 officieel de landelijk erkende status van 'monumentale boom' kreeg. De regionale bomenstichting had de boom na een tip van buurtbewoners genomineerd bij de landelijke Bomenstichting en in het najaar van 2007 werd de populier 'monumentaal'. Volgens de overlevering in de buurt staat hij er al vanaf pakweg 1900. Iets dat ook wel overeen komt met de diep gegroefde schors en de omtrek van zo'n vijf meter. Of de oude populier, die uitkijkt over de Binnenmaas door mensen is aangeplant, of dat hij daar spontaan is 'opgekomen', is tot op heden niet duidelijk geworden. Gelet op de locatie ligt het laatste meer voor de hand. Deze indrukwekkende zwarte populier is het levende bewijs dat populieren, en dan zeker de inheemse zwarte variant, echt geen zwakke bomen zijn, die bij de eerste de beste storm gevaar opleveren. Een beter bewijs voor die stelling kon in de afgelopen herfst bijna niet geleverd worden: Maar liefst drie stormen in goed drie maanden tijd. Het had op deze boom van rond de 120 jaar oud nauwelijks tot geen effect. Er valt dus zeker niet 'te spotten' met de levenskracht van deze oude reus. Ook twee andere oude zwarte populieren in de regio staan na die stormachtige periode in 2013 trouwens nog kaarsrecht overeind. En ook deze bomen zijn inmiddels hard op weg om qua leeftijd de honderd jaar vol te maken. De zwarte populier is een boomsoort die van oorsprong inheems is voor West-Europa en zich ook prima thuis voelt in een omgeving met veel water. De bomen kunnen een mooie brede kroon ontwikkelen en zijn op latere leeftijd dan ook belangrijk voor het afvangen van fijnstof. Dankzij de brede, soms dikke vertakkingen vormen ze ook een bijna ideale nestplaats voor vogelsoorten, die graag grote nesten maken, hoog in de bomen.


donderdag 9 januari 2014

Het jaar van de 'kampioenen'

De afgelopen vijf jaar heeft de regionale, Hoeksche Waardse Bomenstichting Fraxinus Excelsior elk jaar een thema gekozen, waar men extra aandacht aan gaat schenken in het nieuwe jaar. Voor 2014 is dat niet anders. Het thema haakt dit keer in op de belangrijke sportevenementen dit jaar: 'Het jaar van de kampioenen'.

Tenslotte staat dit jaar voor wat betreft sport natuurlijk in het teken van twee 'mega-evenementen'; de Olympische winterspelen en het WK voetbal komende zomer. Reden voor de bomenstichting in de Hoeksche Waard om eens een keer uitgebreid stil te staan bij de eigen 'kampioenen' voor wat betreft de monumentale bomen in de regio. Men moet dan denken aan bijvoorbeeld de dikste, hoogste en oudste bomen. Zulke oude reuzen zijn ook de meest in het oog springende bomen en ze geven een mooi voorbeeld van hoe imposant sommige bomen kunnen worden als ze de kans krijgen om oud te worden. En hoewel de Hoeksche Waard vooral bekend is om de weidse polders en fraaie vergezichten, is er toch heel wat 'te beleven' als het om oude, monumentale bomen gaat. Ondermeer via het eigen weblog zal 'Fraxinus Excelsior' elke maand stil staan bij een andere monumentale reus in de Hoeksche Waard. Hierbij wordt een selectie gemaakt uit het bestand van monumentale bomen en het is de bedoeling dat er in het jaar uiteraard zoveel mogelijk verschillende soorten de revue gaan passeren. Bekende Hoeksche Waardse bomen, zoals de reusachtige oude wilg op het Kerkplein in Puttershoek en de unieke plataan voor de Hervormde Kerk in Maasdam zullen niet ontbreken in het overzicht, maar lang niet alle monumentale bomen zijn zo bekend. Het is voor de bomenstichting dus meteen een manier om meer bekendheid te geven aan een aantal prachtige, oude bomen.