Officieel weblog van de regionale Bomenstichting Fraxinus Excelsior

Welkom op de weblog van Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior. Bomenwerkgroep voor de Hoeksche Waard.

woensdag 16 september 2015

Monumentaal 'iepenlaantje' getroffen door iepenziekte

Helaas, waar ik en wij als 'Fraxinus Excelsior' al drie jaar bang voor waren is dit jaar dus gebeurd. Minstens één van de negen monumentale iepen bij de Mariënhoeve is getroffen door de iepenzieke en bleek half september al enkele weken kaal te zijn. Een andere is zeer waarschijnlijk ook ziek (deels kaal, bruin en geel reeds half september 2015). 

We mogen dus heel blij zijn als er volgend jaar nog zeven bomen overblijven, maar een 'Iepenlaantje' kan je dat eigenlijk niet meer noemen. N.a.v. een tip (12-9-2015) even wezen kijken bij Westmaas en dit is toch wel heel erg triest. Met 'dank' aan Groenbeheer H.W., die in 2012 'zo vriendelijk was' om te adviseren aan de regio-bestuurders om te stoppen met het preventief injecteren van de nog negen resterende iepen bij de Mariënhoeve en de (nu nog) 52 oude iepen langs dijken. Ik heb in de jaren 2012 en 2013 gepraat als 'Brugman', voorbeelden van wereldsteden als Hamburg en Toronto erbij betrokken (waar men sinds een aantal jaren ook iepen beschermd met o.a. injecties), tevens voorbeelden uit ons eigen land genoemd en gevraagd of men eens bij die steden (Den Haag en Capelle a/d IJssel o.a.) wilde informeren, maar het maakte weinig indruk. Ook het feit dat boomdeskundigen uit het buitenland (Engeland en België) het geweldig vonden dat er bij ons ergens in de polder nog 'zomaar' een heel groepje echte, oude Hollandse iepen stond heeft geen indruk kunnen maken...

En dus werden alle injecties voor de destijds nog iets meer dan 60 resterende oude iepen in onze regio geschrapt. (Dat aantal van iets meer dan zestig was inclusief de negen bomen naast de Mariënhoeve bij Westmaas.) Voor de duidelijkheid; in de zes jaren dat de iepen bij de Mariënhoeve injecties kregen is er niet eentje getroffen door de dodelijke iepenziekte. Nu, in 't derde jaar dat dit niet meer gebeurd, zijn er dus twee die helaas het loodje gaan leggen en we mogen blij zijn als het daarbij blijft. Maar als het in dit tempo door blijft gaan is het restant van dit ooit unieke groepje oude iepen over tien jaar definitief verleden tijd. Bezuinigingsdrift?, eigenzinnig optreden?, onverschilligheid? En combinatie van dit alles? Ach, wat ook de reden geweest is om alle door ons aangedragen informatie en zelfs de mening van erkende boomdeskundigen uit het buitenland te negeren; het resultaat kunnen we nu straks allemaal zien als deze bomen uit het landschap gaan verdwijnen. Met wat goede wil en niet eens zoveel geld hadden ze er mogelijk nog tussen de 50-90 jaar kunnen staan. Maar veel sneller dan verwacht zullen we straks moeten zeggen: 'Gelukkig hebben we de foto's nog....'


zaterdag 5 september 2015

Veel bomen weg bij oude gemeentehuis 's-Gravendeel?

Eén van de zaken waar ik mij de komende tijd mee bezig zal moeten gaan houden is vrees ik de geplande nieuwbouw op de locatie van het oude gemeentehuis van 's-Gravendeel. Het lijkt er steeds meer op dat alleen een groepje van een stuk of zes, zeven linden kan blijven staan.

Volgens omwonenden, die bij een info-avond over de nieuwbouw aanwezig waren gaan verder vrijwel alle bomen weg. Wij waren als (toen nog stichting) bij eerdere plannen voor deze locatie akkoord gegaan met de eventuele kap van o.a. een groep bol-acacia's en drie moerascypressen, maar alle andere bomen zouden bij dat plan dan gespaard blijven. Nu is alles anders geworden en gaan er, als de plannen ongewijzigd doorgaan, veel meer bomen weg. Dit wil dus zeggen dat ook de linden en elzen aan de kant van het parkeerterrein weg moeten, een haagbeuk en twee esdoorns achter het vroegere gemeentehuis. Tel hierbij dan op de kap van de drie moerascypressen en de bolboompjes en van het groene gebied rondom het pand blijft maar weinig meer over. Erg jammer, ook omdat de voornaamste boom die hier stond (een paardenkastanje) door stormschade is gesneuveld in 2013. Er lijkt geen ruimte te zijn voor herplant van een nieuwe beeldbepalende boom in de buurt van deze locatie. We hebben hier dus duidelijk weer te maken met een architect die geen serieuze interesse lijkt te hebben in inpassing van de bestaande bomen. Kappen maar weer en dan grotendeels 'blanco' beginnen. Aangezien het hier in vrijwel alle gevallen om kerngezonde bomen gaat, die zeker wat betreft de linden nog heel lang kunnen leven gaan we zeker bezwaar aantekenen tegen de kap.

De zwaarste zomerstorm sinds 1901

Het was ook in onze regio de zomer waarin de zwaarste/ergste zomerstorm sinds 1901 'voorbij' kwam. Het probleem voor wat betreft een zomerstorm is dat het qua windkracht niet eens zo'n hele heftige storm hoeft te zijn om toch veel schade aan bomen aan te richten, omdat die allemaal immers nog vol in blad staan.

Jammer genoeg was dit een zomerstorm met hele heftige windstoten. Even buiten de regio Hoeksche Waard (in Hoek van Holland) werden windstoten gemeten van 120 km per uur. Tel daarbij op dat het bijna een hele middag en avond windkracht 8 en af en toe windkracht 9 was en je hoeft geen genie te zijn om te snappen dat er flink wat bomen zullen sneuvelen en takken gaan verliezen. Maar zoals wel vaker tijdens noodweer in de zomer of lente vielen, -althans in de Hoeksche Waard-, de meeste slachtoffers onder de bomen niet onder de monumentale 'oudjes'. Sterker nog, de schade aan onze monumentale bomen was minimaal. En dat gold dus ook voor de meer dan een eeuw oude zwarte populier in Sint Anthoniepolder. Een paar kleinere takken armer stond ook deze reus nog kaarsrecht overeind. De meeste 'slachtoffers' vielen in onze regio onder de bomen die je met enige fantasie van 'middelbare' leeftijd zou kunnen noemen. Enkele essen, een paar schietwilgen en een paar esdoorns gingen 'plat'. In de meeste gevallen ging het om bomen van tussen de 30-65 jaar oud. Sommige van onze oude reuzen hadden zelfs zo weinig schade dat het eigenlijk niet eens opviel. Bij de linde in Mookhoek lagen slechts een paar dode takken en wat uiterst minimale takjes onder boom. Ongewild leverde deze zomerstorm het bewijs dat mits minimaal redelijk gezond oude bomen niet de voornaamste slachtoffers zijn van zomers noodweer.


Oude foto bewijs voor hoge leeftijd rode beuk Klaaswaal

Oude foto's zijn vaak belangrijk bij onderzoek, zeker ook bij het bepalen van de leeftijd van oude bomen. Zo kreeg ik vorige maand deze oude ansichtkaart van meer dan honderd jaar oud onder ogen. Op de foto het bekende 'doktershuis' van Klaaswaal rond 1910-1915. En duidelijk zichtbaar is hier de monumentale rode beuk in de voortuin. Er stonden toen zelfs twee (toen al behoorlijk grote) rode beuken pal naast elkaar in de tuin! De boom die het dichtste bij het woonhuis stond staat er nu niet meer. Wanneer die is weggehaald weet ik niet. Wat ik wel kan zien aan de hand van de foto, is dat de beide beuken hier al zeker bomen van een jaar of vijftig-zestig waren. (Ze zijn dus rond 1860 aangeplant.) Je ziet op de foto (ansichtkaart) namelijk bomen met een stam-diameter (op een hoogte van pakweg 1.20-1.30 mtr.) van rond de 60-70 cm. Het is zeker bij beuken dan uitgesloten dat het hier toen ging om bomen van nog maar een jaar of twintig, dertig.