Officieel weblog van de regionale Bomenstichting Fraxinus Excelsior

Welkom op de weblog van Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior. Bomenwerkgroep voor de Hoeksche Waard.

zondag 27 november 2016

Monumentale platanen in 's-Gravendeel blijven staan

Afgelopen herfst/najaar hoorden wij ineens verontrustende berichten over de monumentale platanen voor de Hervormde Kerk in 's-Gravendeel. Tijdens een bijeenkomst over de toekomst van het centrum van 's-Gravendeel, einde september 2016, zou door vertegenwoordigers van het bureau dat door de gemeente Binnenmaas in de arm was genomen om studies te presenteren, zijn gezegd dat deze unieke boomgroep niet meer voor zou komen in de studies/plannen voor de toekomstvisie.

Maar dat gaat zo maar niet natuurlijk.... Onafhankelijk van elkaar hebben vier verschillende mensen die destijds aanwezig waren bij de informatieavond verklaard dat 'de bomen niet meer zouden passen in de nieuwe zichtlijnen, die het nieuwe centrum met elkaar moesten gaan verbinden'. Razendsnel werd een facebookgroep opgericht en al snel haalden we de honderd leden. Maar enkele dagen later volgde ook een reacties van de gemeente. Volgens de afd. communicatie hadden de mensen die verteld hadden dat de bomen op termijn zouden moeten wijken ongelijk en hadden ze het 'allemaal verkeerd opgevat'. Tja, toch maar vriendelijk gevraagd of de gemeente dan ook zwart op wit kon hardmaken dar de bomen inderdaad zouden blijven staan, als later de studies daadwerkelijk plannen zouden worden... In eerste instantie leek dat niet zo te zijn, want er volgde geen verdere reactie, maar half november kwam gelukkig wel een reactie. Gelukkig staat nu zwart op wit op dat de negen monumentale platanen van bijna honderd jaar oud mogen blijven staan. Dus ook als er straks echt serieuze plannen op papier staan voor het centrum van 's-Gravendeel. En zo hoort het natuurlijk ook! Leuk, studies en schetsen en verhalen over zichtlijnen, maar ze mogen nooit ten koste gaan van een groep unieke monumentale bomen.

Boek 'Tussen olmen en knotten' beschrijft groene 'erfenis'

Zaterdag 22 oktober is 'Tussen 'olmen en knotten', het nieuwe boek van Arie Pieters verschenen. Het is een onderhoudend boek geworden met veel informatie over de oude en vooral landelijk erkende monumentale bomen in de Hoeksche Waard.

In Tussen 'olmen en knotten' worden unieke oude, monumentale bomen in de Hoeksche Waard beschreven. Daarnaast komt de 'groene' geschiedenis van de streek aan bod in het boek en tracht de auteur antwoord te geven op de vraag: Hoe 'groen' was de regio voor 1940? Arie Pieters, die zich vroeger als voorzitter en sinds begin 2015 als coördinator van de Hoeksche Waardse Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior al bijna vijftien jaar in de regionale bomen heeft verdiept, beschrijft tientallen monumentale bomen in Tussen 'olmen en knotten'. Een aantal bijzondere bomen worden extra 'uitgelicht' in het boek, net zoals enkele van de inspirerende mensen, die de auteur tijdens zijn werkzaamheden voor de regionale bomenwerkgroep heeft ontmoet de achterliggende jaren. De Hoeksche Waard is nog vele tientallen prachtige oude, monumentale bomen rijk. Al deze unieke bomen zijn het waard om zolang mogelijk behouden te blijven en zijn sieraden voor het Nationale Landschap de Hoeksche Waard. Tussen 'olmen en knotten' bevat zo'n 70 foto's. Een deel van deze foto's laat de Hoeksche Waard zien tussen pakweg 1900 en 1940.

'Een leven van eeuwen'
Arie Pieters schreef jaren geleden ook al eens een boekje over de oude bomen in de regio, getiteld 'Een leven van eeuwen'. Met enige fantasie kan men dit boek de opvolger noemen, al zit er wel ruim vijftien jaar tussen de beide boeken. 'Het boekje uit 2000 kon worden uitgegeven met dank aan het Gemeenschapsfonds van de Rabo banken H.W. Maar sindsdien is er veel gebeurd. Er zijn bijvoorbeeld unieke oude bomen ontdekt in de regio tijdens de afgelopen vijftien jaar, dus het was tijd om veel van die info eens bij elkaar te gaan voegen tot een nieuw boek. Met 130 pagina's is dit ook bijna dubbel zo dik als 'Een leven van eeuwen', aldus de auteur. Naast veel info over bomen komen er ook tal van fraaie, historische plaatjes voorbij van de Hoeksche Waard tussen 1900 en 1940. Soms laten zulke oude foto's en antieke ansichtkaarten hele verrassende beelden zien, zoals een straat in Numansdorp, die honderd jaar geleden vrijwel helemaal vol stond met oude leilinden. 'Tussen 'olmen en knotten' is te koop via de Bruna te 's-Gravendeel, Boekhandel Marjan Houtman in Puttershoek en verder kan men het ondermeer bestellen via de uitgeverij, Mijnbestseller.nl en ook via de webwinkel van de Bruna. Prijs: 14,00 euro.

vrijdag 17 juni 2016

Buurt onaangenaam verrast door snoeien platanen

Bewoners van 't Schenkeltje in 's-Gravendeel reageerden vorige week verbaasd en verontwaardigd op een snoei-operatie, die de gemeente Binnenmaas midden
in de broedperiode liet uitvoeren aan de platanen in de straat.

Niet alleen vonden mensen het zonde van de bomen, maar men begreep ook niet waarom er door de gemeente gekozen was voor deze specifieke periode. Er zijn immers volop vogels die nog broeden, of waarvan de jongen nog maar net het nest hebben verlaten. Mede omdat het nu al voor de tweede keer in goed zes jaar gebeurde was er flink wat onbegrip. Volgens de gemeente is het snoeien van de bomen noodzakelijk. Ooit is er voor gekozen om deze bomen te kandelaberen en om de bomen daarna op een verantwoorde manier in stand te houden moeten ze gemiddeld eenmaal in de vijf jaren gesnoeid worden.

Aansprakelijk
Vogelbescherming Nederland was niet te spreken over de actie van de gemeente. 'De broedperiode van vogels loopt voor veel soorten door tot 15 juli. Dat is niet voor niets. Men kan nu wel zeggen dat er eerst gekeken wordt of er nog nesten in zitten, maar nu de bomen vol in blad staan is dat zelfs voor deskundigen een moeilijke klus. Bovendien kunnen er in zulke bomen van pakweg 50 jaar ook nesten van kleine vogels, zoals boomkruipers zitten, die deels verborgen zijn in spleten of holle takken. Dat is nu vrijwel onmogelijk om te constateren. Mochten mensen dode jonge vogels vinden of eieren dan kan men de gemeente aansprakelijk stellen, via de Flora- en faunawet', aldus een woordvoerder. Volgens de Vogelbescherming kunnen gemeenten dit soort problemen simpel voorkomen door b.v. in september te snoeien. Ook de regionale Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior was verrast door de snoei-operatie. Wat ons betreft had het nog zeker nog een jaar of twee mogen duren voordat de bomen weer werden gesnoeid en ook het tijdstip is minimaal erg ongelukkig gekozen.

zaterdag 28 mei 2016

Platanen 't Schenkeltje buiten schot bij plaatsen nieuwe leidingen

's-Gravendeel is al enkele jaren het toneel van drukke graafwerkzaamheden. Dat heeft verschillende oorzaken; oude gasleidingen worden vervangen, dit geldt ook voor rioleringsbuizen en er gaan op diverse plekken kabels de grond in. Naast soms wegafzettingen levert dit af en toe nog andere hoofdbrekens op.

In het Schenkeltje, één van de oudere, smalle straten in het Kildorp staan langs het voetpad nog heel wat platanen van pakweg een halve eeuw oud. Deze fraaie bomen zorgen er samen met de bomen op de dijk voor dat 't Schenkeltje misschien wel de groenste straat van 's-Gravendeel is. Enkele platanen en notenbomen op de dijk dateren zelfs nog uit de late jaren twintig van de vorige eeuw. Maar uiteraard moesten ook in 't Schenkeltje nieuwe leidingen en kabels de grond in. Alle reden voor zorgen dus bij o.a. buurtbewoners, bomenliefhebbers en Bomenwerkgroep 'Fraxinus Excelsior'. Zonder platanen onderlangs de dijk zou de straat tenslotte niet meer hetzelfde zijn. De situatie werd door de gemeente Binnenmaas goed 'onder de loep' genomen en de platanen bleven buiten schot. Dit uiteraard tot opluchting van ondermeer bewoners van 't Schenkeltje.

Straat openbreken
Het was in meerdere opzichten een probleem om de nieuwe leidingen en kabels en leidingen pal achter de bomen in te graven. Los van deze problemen had ook de kap van dit soort groot formaat bomen een flinke klus geweest en dus werd ervoor gekozen om de straat open te beken en de nieuwe leidingen en kabels daar 'op te bergen'. Hierna krijgt 't Schenkeltje uiteraard ook weer een nieuw wegdek. Het openbreken van de weg ging relatief snel en door de graafwerkzaamheden lopen de wortels van de bomen nu feitelijk nauwelijks noemenswaardige schade op. Voor het groene aanzien van 't Schenkeltje is deze oplossing dus een win-win situatie. De platanen kunnen blijven staan en hun vitaliteit wordt niet aangetast. Zodoende kunnen de bomen benedendijks hopelijk net zo oud worden als een aantal van hun vooroorlogse soortgenoten op de dijk.

maandag 28 maart 2016

Strijen enige gemeente in Hoeksche Waard die deelnam aan Boomfeestdag

Groter is altijd beter? Nee, niet bepaald. En zeker niet als we hier in onze regio kijken naar de Boomfeestdag anno 2016. De kleinste gemeente (Strijen) was dit jaar namelijk nog de enige gemeente die de moeite nam om deel te nemen aan de landelijke Boomfeestdag

Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior (tot aan 1 januari 2015 Bomenstichting Fraxinus Excelsior) heeft altijd haar best gedaan om met veel enthousiasme de Boomfeestdag te promoten, maar helaas is de interesse voor de Boomfeestdag alleen maar afgenomen. Jammer, want hiermee laten de gemeenten een kans liggen om de schooljeugd kennis te laten nemen van het belang van bomen. En daarnaast gaan ze daadwerkelijk aan de slag met bomen tijdens de Boomfeestdag. In 2016 is er in deze regio dus nog maar één gemeente over die mee heeft gedaan met de Boomfeestdag. En dat is uitgerekend de kleinste gemeente en ook nog eens de enige gemeente die de afgelopen tien jaar vrijwel elk  jaar trouw heeft meegedaan. Er wordt ook op plaatselijke en regionaal niveau volop gesproken over duurzaamheid, het klimaat, het milieu, maar als we kijken naar de Boomfeestdag zijn al die uitspraken van bestuurders dus niet bijster veel waard geweest. En ook op het gebied van bescherming van oude bomen gebeurd er niet veel meer in deze regio, dus blijkbaar vallen bomen 'buiten' al die mooie woorden over duurzaamheid etc.

Geslaagde Boomfeestdag in Strijense Oranjewijk

De Nationale Boomfeestdag was dit jaar op woensdag 16 maart. Zoals elk jaar gingen in Strijen weer schoolkinderen aan de slag om jonge boompjes aan te planten. Het weer werkte gelukkig mee, want de weergoden hadden voor zon gezorgd en regen was in geen velden of wegen te bekennen. Onder het toeziend oog van wethouder Van Tilborg werden in de Oranjewijk elf bomen aangeplant.

De schooljeugd die in Strijen dit keer de handen uit de mouwen stak waren leerlingen van de CBS De Parel. Voordat men aan de slag ging werden de kinderen nog even toegesproken door de wethouder, die kort ook nog uitleg gaf over waarom men voor jonge prunussen had gekozen: 'De Oranjewijk is de afgelopen jaren helemaal gerenoveerd door HW Wonen. Veel huizen zijn opgeknapt en andere zijn gesloopt en vervangen door nieuwe huizen. Nu is het tijd om er ook voor te zorgen dat er weer meer groen komt. Deze boomsoort staat ook al in de aangrenzende straat en vroeger hadden sommige mensen ze hier ook in hun voortuinen staan. In de lente staan deze bomen straks vol met bloesem. Dat beeld komt nu met de aanplant van deze nieuwe bomen weer terug', aldus de wethouder. Na het planten van de bomen, onder begeleiding van medewerkers van de gemeente Strijen, kreeg de jeugd onder andere nog een fraaie boekje over hoe men 'bomen kan herkennen' mee.

Thema: Het belang van bossen
Voor 2016 was er een actueel thema gekozen: het belang van bomen in bossen, zowel stadbossen als bossen in het landschap. De Nederlandse bossen zijn grotendeels vanaf negentiende eeuw aangelegd voor productie van hout, voor mijnbouw en om zandgronden vast te leggen. Tegenwoordig zijn deze functies te verwaarlozen. Bomen 'maken' bossen en bossen zijn een belangrijk onderdeel van ons dagelijks leven. Ze zijn een oase van rust in ons drukke bestaan: Je kunt er heerlijk in wandelen en je gedachten verzetten én genieten van bomen, struiken, kruiden en dieren. Ze zijn heel belangrijk voor de biodiversiteit. Maar bossen zijn meer dan dat: ze werken ook als 'spons' na veel regenval en gaan overstromingen en grond-erosie tegen doordat ze met de wortels de grond vasthouden. Bovendien zijn ze een belangrijke luchtzuiveraar: het bos neemt CO2 op en produceert zuurstof. Op 10 april 1957 werd de eerste officiële landelijke Boomplantdag georganiseerd in Apeldoorn. Er waren toen 1600 kinderen bij aanwezig. Nu vieren ruim 115.000 kinderen in meer dan 80% van de steden en dorpen in Nederland de Boomfeestdag. Zij planten ruim 200.000 bomen. In de laatste 55 jaar zijn er meer dan tien miljoen bomen op de Nationale Boomfeestdag geplant, ofwel ruim 4000 voetbalvelden: een substantiële bijdrage aan de CO2 reductie!

zondag 31 januari 2016

Oude bomenfoto's gezocht

Het afgelopen jaar heeft de regionale Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsioro.a. de leeftijd van meerdere opvallende, beeldbepalende bomen weer flink naar boven bij kunnen stellen met behulp van oude foto's. Ook doken er mooie oude opnamen van monumentale bomen 'in hun jongere jaren' op.

Oude ansichtkaarten en foto's kunnen heel nuttig zijn om de leeftijd van een oude boom/bomen goed te kunnen bepalen. De regionale bomenwerkgroep blijft daarom doorlopend op zoek naar oude foto's, waarop markante bomen zichtbaar zijn. En dan hoeven deze bomen lang niet altijd het hoofd-onderwerp te zijn op zo'n oude opname. Als ze maar goed zichtbaar zijn; hetzij in de verte, of eventueel links of rechts op een foto. 'Jaren geleden hebben we de treurberk bij Oost-Leeuwenstein genomineerd voor de status van monumentale boom, maar de deskundigen twijfelden sterk aan de leeftijd en dachten dat hij rond 1950-1955 was aangeplant. De oude foto's leverden nu het bewijs dat hij er al in 1914 stond als heel jong boompje. Soms heb je gewoon foto's nodig om mensen te overtuigen', aldus 'Fraxinus Excelsior'. Vorige jaar doken o.a. mooie oude foto's op van een oude linde in Heinenoord en van de monumentale beuken in de voortuin van het vroegere doktershuis te Klaaswaal. Wie denkt interessante oude foto's/ansichtkaarten te hebben met opvallende Hoeksche Waardse bomen daarop kan deze eventueel gewoon mailen als JPEG-documentje naar de bomenwerkgroep, e-mail: fraxinus.excelsior@planet.nl Ook foto-tips kan men doorgeven via dit mailadres.

Binnenmaas heeft er bijna 80 bomen bij

De gemeente Binnenmaas heeft er sinds einde december 2015 weer bijna 80 bomen bij. Het grootste deel van de jonge bomen is aan weerszijden van de Ruitersdijk aangeplant. Deze dijk verbind de Molendijk bij 's-Gravendeel met de Gorsdijk.

De aanplant maakt deel uit van de herplant die o.a. plaats gaat vinden in verband met dijkverzwaringen. In totaal zijn er bijna 80 jonge bomen geplant in het gebied. De Ruitersdijk kan nu op termijn uit gaan groeien tot een een nieuwe 'boomdijk' in dit deel van de Hoeksche Waard. Bomenwerkgroep Fraxinus Excelsior was uiteraard aangenaam verrast door de aanplant. Al met al een heel goed begin van 2016 voor wat betreft bomen en groen, nadat er in het vorige jaar merendeels minder positief 'bomennieuws' te melden was. Ook bij de Oude haven in 's-Gravendeel zijn enkele nieuwe bomen aangeplant (door de gem. Binnenmaas), deze kwamen in de plaats voor bomen die eerder dood zijn gegaan, o.a. door blikseminslag.